Jeśli prowadzisz produkcję meblową na CNC i krojesz płyty laminowane, MDF lub sklejkę metodą nestingu, frez który wybierzesz decyduje o wszystkim: jakości cięcia, prędkości posuwu, żywotności narzędzia i ostatecznie — o koszcie produkcji jednego panelu. Mimo to większość warsztatów w UK albo przepłaca za narzędzia premium, których potencjału nie wykorzystuje, albo oszczędza i traci czas na wolne cięcia i częste wymiany.
Ten poradnik opiera się na ponad 25 latach praktycznego doświadczenia w obróbce CNC i tysiącach frezów przetestowanych w londyńskich zakładach meblarskich. Przejdziemy przez każdy typ freza nestingowego, wyjaśnimy do jakiego materiału pasuje, i pomożemy dopasować narzędzie do Twojej rzeczywistej prędkości i wielkości produkcji.
Kluczowe wnioski
- Do laminowanej wiórówki przy 15–20 m/min: DTE (Z3+1) lub DTF (Z2+2) — najlepszy stosunek ceny do wydajności
- Do nestingu MDF: seria DTF zapewnia optymalną ewakuację pyłu i zapobiega przypalaniu
- Do szybkiego nestingu wiórówki przy 20–30 m/min: DTM (Z3+3) daje maksymalną wydajność
- Frezy kompresyjne (X90/X99) to ekonomiczna alternatywa dla diamentu — około 3x tańsze
Czym jest nesting CNC i dlaczego dobór freza jest tak ważny?
Nesting CNC to proces rozkroju wielu elementów meblowych z jednego arkusza płyty za pomocą frezarki numerycznej. Zamiast ciąć każdy element osobno na pile panelowej, maszyna nestingowa optymalizuje układ wszystkich komponentów na pełnym arkuszu, minimalizując odpady i eliminując ręczne operacje między cięciami.
W typowym brytyjskim warsztacie meblarskim przetwarzającym płytę laminowaną Egger czy Kronospan, frez nestingowy jest w ciągłym kontakcie z abrazyjną melaminą i gęstą wiórówką. Pojedynczy frez może przetnie od 500 do 2000 metrów liniowych przed wymianą. Zły wybór narzędzia to nie tylko gorsze krawędzie — to konieczność zwolnienia, wyższy koszt na panel i wąskie gardło spowalniające całą produkcję.
Frezy diamentowe (PCD) do nestingu: standard profesjonalny
Frezy z polikrystalicznym diamentem (PCD) to standard branżowy w nestingu wielkoseryjnym. Płytki diamentowe wytrzymują 20–30 razy dłużej niż węglik w materiałach abrazyjnych jak laminowana wiórówka. Mimo że cena zakupu jest 3–5 razy wyższa od węglika, całkowity koszt na metr cięcia jest znacznie niższy przy produkcji powyżej kilkuset arkuszy miesięcznie.
Seria DTE — Uniwersalny koń roboczy do nestingu
| Konfiguracja | Z3+1 (trzy pełne ostrza PCD na trzech spiralach + wiertło) |
| Zalecany posuw | 15–20 m/min (testowany do 22 m/min) |
| Zalecane obroty | 20 000–21 000 obr/min dla średnicy 12 mm |
| Najlepszy do | Produkcji mieszanej — laminowana wiórówka, MDF i sklejka w jednym warsztacie |
| Produkt referencyjny | DTE.12.022.12.0DR (12 mm, nasz bestseller do nestingu) |
DTE to najbardziej uniwersalny frez nestingowy w ofercie. Jeśli Twój warsztat przetwarza różne materiały i potrzebujesz jednego narzędzia, które poradzi sobie ze wszystkim — zacznij tutaj. Nie pobije rekordów prędkości w żadnym konkretnym materiale, ale tnie czysto wiórówkę, MDF i sklejkę bez konieczności wymiany.
DTE Z3+1 w średnicy 12 mm to najlepiej sprzedający się frez nestingowy w UK i Europie. Dla warsztatów pracujących z posuwem 15–17 m/min zapewnia doskonałą jakość krawędzi przy długiej żywotności narzędzia.
Ważna uwaga: jeśli Twoje CNC jedzie poniżej 15 m/min, DTE jest lepszym wyborem niż droższy DTM, ponieważ DTM potrzebuje wyższych prędkości, żeby uzasadnić swoją geometrię.
Seria DTF — Specjalista od MDF
| Konfiguracja | Z2+2 (dwa pełne ostrza PCD na czterech spiralach) |
| Zalecany posuw | 12–18 m/min |
| Najlepszy do | Obróbki MDF, również dobrze radzi sobie z wiórówką przy umiarkowanych posuwach |
| Produkt referencyjny | DTF.12.021.12.0DRN |
MDF stanowi unikalne wyzwanie. Materiał generuje ekstremalnie drobny pył zamiast wiórów, który może zapychać rowki freza, generować ciepło i powodować przypalenia na powierzchni cięcia. DTF rozwiązuje ten problem: ma mniej ostrzy (dwa zamiast trzech) rozłożonych na czterech spiralach, co daje znacznie więcej przestrzeni do odprowadzania pyłu. Jak mówi nasz technik ITA Tools: „zwykły DTM Z3+3 w MDF-ce może zacząć przycierać, bo nie ma wystarczająco miejsca na odprowadzanie bióra."
Jeśli Twoim głównym materiałem jest MDF, DTF to oczywisty pierwszy wybór. Sprawdza się również świetnie w laminowanej wiórówce przy posuwach 15–17 m/min. Kilku naszych klientów w UK, którzy przetwarzają głównie płyty Egger przy tych prędkościach, używa DTF zamiast DTM z doskonałymi wynikami.
DTF kosztuje zwykle £20–25 mniej niż DTM za sztukę, co przekłada się na realne oszczędności w skali roku. Dla porównania: odpowiednik Leitz sprzedawany jest za około £350 w UK, podczas gdy ITA Tools DTF kosztuje £100–120 przy porównywalnej wydajności.
Seria DTM — Maksymalna wydajność w wiórówce
| Konfiguracja | Z3+3 (trzy pełne ostrza PCD, trzy spirale, zoptymalizowane pod wysokie posuwy) |
| Zalecany posuw | 20–30 m/min (testowany do 40 m/min) |
| Zalecane obroty | 20 000–24 000 obr/min dla średnicy 12 mm |
| Najlepszy do | Wielkoseryjnego nestingu wiórówki laminowanej i surowej |
| Produkt referencyjny | DTM.12.021.12.1DRN |
DTM to flagowy frez do nestingu wiórówki. Geometria zoptymalizowana pod większe wióry z płyty wiórowej, z obszernym rowkiem odprowadzającym nawet przy posuwach powyżej 25 m/min. Przy dobrym mocowaniu w uchwycie termokurczliwym (HSK63F) i skutecznym odciągu pyłu — 30+ m/min w ciągłej produkcji.
Jednak — i to jest kluczowe — DTM ma sens ekonomiczny tylko wtedy, gdy Twoje CNC faktycznie osiąga 20+ m/min. Przy niższych posuwach agresywna geometria jest niewykorzystana i płacisz za wydajność, do której nie masz dostępu.
To jeden z najczęstszych błędów w brytyjskich warsztatach: kupują DTM, bo to „najlepszy frez," a potem jadą nim 15 m/min. Efekt: drogi frez służący nie dłużej niż tańsza alternatywa. Jak mówi nasz technik: „szkoda freza — przy takim posuwie nie wykorzystasz jego potencjału."
Frez do nestingu w płycie Egger: praktyczna odpowiedź
To pytanie słyszymy najczęściej od warsztatów przetwarzających płytę laminowaną Egger, Kronospan czy podobne. Odpowiedź zależy od posuwu:
- Przy 15–17 m/min: DTE (Z3+1) do produkcji mieszanej lub DTF (Z2+2) jeśli chcesz dłuższą żywotność przy tych prędkościach. Oba dają świetną krawędź na laminacie.
- Przy 20+ m/min: DTM (Z3+3) bez dyskusji. Geometria Z3+3 jest stworzona pod obciążenia przy tych prędkościach w wiórówce.
- Opcja budżetowa: Frez kompresyjny X99 — około 3x tańszy od diamentu. Testowany przy 20 000 obr/min i 20 m/min z wynikami, które zaskoczyły nawet naszych techników.
Porównanie: DTE vs DTF vs DTM
| Seria | Konfig. | Najlepszy materiał | Zalecany posuw | Obroty (12mm) | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|---|---|
| DTE | Z3+1 | Mieszany / Uniwersalny | 15–20 m/min | 20–21k | Produkcja mieszana |
| DTF | Z2+2 | MDF (też wiórówka) | 12–18 m/min | 18–21k | MDF lub wiórówka <17 m/min |
| DTM | Z3+3 | Wiórówka (lam/surowa) | 20–30 m/min | 20–24k | Duże wolumeny, szybkie maszyny |
Frezy kompresyjne: ekonomiczna alternatywa
Nie każdy warsztat potrzebuje diamentów. Jeśli wolumeny są mniejsze, budżet ograniczony, lub po prostu chcesz przetestować nesting przed inwestycją — pełnowęglikowe frezy kompresyjne oferują doskonałą wydajność za ułamek ceny.
Czym jest frez kompresyjny? Punkt przecięcia (i1) wyjaśniony
Frezy kompresyjne łączą spiralę pozytywną (ciągnącą wióry w górę) z negatywną (pchającą w dół) w jednym narzędziu. Efekt: czyste krawędzie na obu stronach panelu.
Kluczowy wymiar to punkt przecięcia i1 — wysokość, na której spirale pozytywna i negatywna się krzyżują. Ten punkt musi leżeć poniżej górnej powierzchni materiału. Przykład: przy cięciu wiórówki 18 mm, i1 równe 4,5 mm oznacza, że punkt przecięcia jest bezpiecznie poniżej powierzchni i kompresja działa na obie strony. Gdyby i1 wynosiło 20 mm przy płycie 18 mm — efekt kompresji znikałby całkowicie. Zawsze sprawdź i1 względem grubości materiału.
Serie X90 i X99
Seria X90: Standardowa geometria kompresyjna z ulepszoną klasą węglika. Solidna wydajność w wiórówce i MDF. Dostępne od średnicy 8 mm.
Seria X99: Najnowsza generacja z geometrią Z2+6 i powłoką Platinium (dwuwarstwowa: trybologiczna do redukcji tarcia + utwardzająca na odporność na zużycie). Feedback z testów terenowych jest wyjątkowy — klienci jadący X99 przy 20 000 obr/min i 20 m/min raportują żywotność zbliżoną do diamentu.
Przy cenie około 3x niższej od diamentu, X99 staje się poważną alternatywą. Jeden z techników ITA Tools opowiedział nam o kliencie, który jechał X99 przez cztery zmiany bez przerwy — frez za 30 EUR. Wyniki były tak dobre, że nasuwa się pytanie: czy diament jest konieczny dla standardowej produkcji?
Frezy diamentowe entry-level: DTA, DTB, DTN i DTL
DTA (Z1+1): Najbardziej podstawowy frez diamentowy. Jedno pełne ostrze PCD na jednej spirali. Do prostego rozkroju przy max 5 m/min. Ok. 20–30 EUR — idealny na początek z diamentem. Na korpusie stalowym (basic) lub węglikowym (lepsza wydajność z kątami osiowymi, działa jak uproszczony DTS).
DTB (Z1.5+3, seria Pro): Ulepszona wersja DTA z dodatkowym zębem, agresywniejszymi kątami osiowymi i zmodyfikowanym korpusem do lepszego odprowadzania wióra. Najtańsze rozwiązanie diamentowe do sklejki. Różnica cenowa vs DTA minimalna, wydajność wyraźnie lepsza. Sprzedajemy ich setki — sprawdzony koń roboczy.
DTN (Z2+2): Dwa pełne ostrza na czterech spiralach. Podwojony DTA umożliwiający wyższe posuwy i lekki nesting przy 10–12 m/min.
DTL (seria Pro): Ulepszona wersja DTN z diamentowym wiertłem, agresywniejszymi kątami i lepszym odprowadzaniem wióra.
Narzędzia specjalistyczne
DTE TURBO — Obróbka obwiedniowa i sklejka
DTE TURBO ma trzy pełne ostrza PCD z małymi, płytkimi płytkami i dużymi przestrzeniami na wióry. Geometria zaprojektowana do wykończenia krawędzi (frezowania obwiedniowego), nie do rozkroju. Doskonały przy wysokich posuwach wzdłuż obwodu panelu na maszynach blokowych.
Zmodyfikowana wersja TURBO sprawdza się również świetnie w nestingu sklejki. Z długością roboczą do 35 mm umożliwia cięcie płyt 32–33 mm jednym przejściem.
DTS — Najbardziej uniwersalny frez diamentowy
DTS ma dwie pełne płytki PCD na przeciwnych kątach osiowych — pozytywna i negatywna. Każdy obrót tnie czysto górę i dół jednocześnie. Najbardziej uniwersalne pojedyncze narzędzie w gamie.
Radzi sobie z: MDF, wiórówka (laminowana i surowa), sklejka, lite drewno, Corian, HPL, włókno szklane, włóknocement, włókno węglowe. Szczególnie polecany do HPL, Corianu i solid surface.
DTC — Do trudnych laminatów papierowych
DTC ma kąty osiowe 35 stopni (vs 25 w standardowym DTE). Bardziej agresywna geometria do cienkich laminatów papierowych, które mają tendencję do wykruszania i wyszczypywania. Narzędzie celowane, nie uniwersalne.
Jak wybrać: schemat decyzyjny
| Twoja sytuacja | Posuw | Budżet | Zalecane narzędzie |
|---|---|---|---|
| Mieszane materiały, średni wolumen | 15–17 m/min | Średni | DTE (Z3+1) |
| Głównie MDF | 12–18 m/min | Średni | DTF (Z2+2) |
| Wiórówka, duży wolumen | 20–30 m/min | Premium | DTM (Z3+3) |
| Dowolny materiał, ekonomicznie | 15–20 m/min | Ekonomiczny | X99 kompresyjny |
| HPL / Corian / Solid Surface | 10–15 m/min | Średni | DTS (Z2 osiowy) |
| Trudne laminaty papierowe | 15–20 m/min | Średni | DTC (35° osiowy) |
| Pierwszy diament w warsztacie | 5–10 m/min | Entry | DTA lub DTB |
Zalecane posuwy i obroty
Wartości oparte na danych z produkcji w brytyjskich warsztatach używających frezów ITA Tools w laminowanej wiórówce.
| Seria | Zakres posuwu | Optimum | Obroty (12mm) | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| DTE | 10–22 m/min | 15–17 m/min | 20–21k | Uniwersalny, najlepsza wartość przy średnich prędkościach |
| DTF | 8–18 m/min | 12–15 m/min | 18–21k | Idealny do MDF; wiórówka OK przy <17 m/min |
| DTM | 15–40 m/min | 20–25 m/min | 20–24k | Opłacalny dopiero powyżej 20 m/min |
| X99 | 10–20 m/min | 15–20 m/min | 18–20k | Najlepsza alternatywa węglikowa dla diamentu |
| DTS | 5–15 m/min | 10–12 m/min | 18–20k | Uniwersalny; najlepszy do HPL/Corian |
Najczęstsze błędy
- Kupowanie DTM do wolnej maszyny: DTM jest zaprojektowany na 20+ m/min. Jazda nim przy 15 m/min to wyrzucanie pieniędzy — DTF da równe lub lepsze wyniki za niższą cenę.
- Używanie zwykłych spiralków węglikowych w MDF: MDF jest ekstremalnie abrazyjny. Standardowe freziki ze zwykłego węglika zużywają się błyskawicznie. Do MDF: albo diament (seria DT) albo kompresyjne X90/X99 z powłoką. Jak mówi nasz technik: „w MDF-ce to diament, tylko diament."
- Ignorowanie punktu przecięcia i1: Przecięcie spirali musi być poniżej górnej powierzchni materiału. Np. i1=4,5 mm przy płycie 18 mm — świetnie. Ale i1=4,5 mm przy płycie 4 mm — kompresja nie działa. Zawsze sprawdź przed zamówieniem.
- Wybieranie po marce zamiast po zastosowaniu: Regularnie widzimy warsztaty płacące £300–350 za markowe frezy, gdy ITA Tools kosztuje £100–120 przy porównywalnej wydajności. Za te same pieniądze masz 2–3 frezy ITA i więcej całkowitych metrów cięcia.
- Zaniedbanie odciągu pyłu: Najlepszy frez na świecie nie pomoże przy słabym odciągu. Zapchane wióry generują ciepło, przyspieszają zużycie i powodują przypalenia. Zanim wydasz pieniądze na nowe narzędzie, sprawdź czy odciąg działa jak należy.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo służy frez diamentowy do nestingu?
W laminowanej wiórówce przy zalecanych posuwach: 3000–8000 metrów liniowych przed ostrzeniem. Żywotność zależy od materiału, posuwu, stanu maszyny i odciągu. Po ostrzeniu frez osiąga 80–90% oryginalnej żywotności.
Czy mogę używać jednego freza do wiórówki i MDF?
Tak — seria DTE jest do tego stworzona. Ale jeśli jeden materiał dominuje (80%+ MDF), lepsze wyniki da dedykowany DTF do MDF lub DTM do wiórówki.
Jakie obroty ustawiać?
Większość frezów średnicy 12 mm pracuje optymalnie przy 20 000–21 000 obr/min w laminowanej wiórówce. Mniejsze średnice szybciej, większe wolniej.
Czy uchwyt termokurczliwy jest niezbędny?
Dla DTM przy 20+ m/min — tak. HSK63F daje precyzję bicia i siłę mocowania niezbędną dla jakości. Przy DTE lub DTF przy umiarkowanych prędkościach, tuleje ER są wystarczające.
Jak frezy kompresyjne wypadają vs diament?
Najnowsze X99 z geometrią Z2+6 i powłoką Platinium dają zaskakująco konkurencyjne wyniki. Przy cenie ok. 3x niższej od diamentu, to świetny wybór dla mniejszej produkcji lub jako ekonomiczne narzędzie dodatkowe.
Potrzebujesz pomocy w doborze freza?
Przeglądaj pełną ofertę narzędzi CNC na smarterproduction.co.uk lub skontaktuj się z nami po bezpłatną konsultację. Ponad 25 lat doświadczenia w CNC w londyńskiej branży meblarskiej — dopasujemy narzędzie do Twojej maszyny, materiału i budżetu.
